با جلال - زندگینامه جلال آل احمد - همسر سیمین دانشور - نویسنده ایرانی - پدر داستان نویسی ایران

با جلال

با جلال – زندگینامه جلال آل احمد – همسر سیمین دانشور – نویسنده ایرانی – پدر داستان نویسی ایران

با جلال؛ از دید و بازدید عید تا سفر به ولایت عزرائیل

مقدمه

جلال آل احمد ۱۱ آذر سال ۱۳۰۲در خانواده‌ای پرجمعیت و در محله سید نصرالدین تهران به دنیا آمد. پدرش از روحانیون مشهور آن دوره بود و دوست داشت پسرش راه او را ادامه بدهد و جانشین منبر و محرابش شود. به‌همین خاطر اجازه نمی‌داد فرزندش غیر از علوم حوزوی چیز دیگری بیاموزد.

با توصیه خانواده، جلال تا نجف هم برای آموختن علوم دینی سفر کرد، اما هیچ‌گاه نتوانست خودش را با این مسیر تحمیلی و ناخواسته وفق بدهد. بالاخره تصمیم گرفت‌ به‌دور از چشم خانواده در مدارس دولتی شرکت کند و علوم جدید را فرا بگیرد.

 

تحصیل  در رشته زبان و ادبیات فارسی

سال ۱۳۲۲ تحصیل زبان و ادبیات فارسی را در دانشسرای عالی تهران شروع کرد و تا مقطع دکترا ادامه داد. آل احمد در این دوره نویسندگی‌اش را آغاز کرد و مجموعه‌ «دید و بازدید» را نوشت که شامل داستان‌های «دید و بازدید عید»، «گنج‏»، «زیارت»،‏ «افطار بی‌‏موقع»، «گلدان چینی»،‏ «تابوت»، «شمع قدی»، «تجهیز ملّت»،‏ «پستچی‏»، «معرکه»، «ای لامسبا!» و «دو مرده‏» بود.

این داستان‌ها حکایت زندگی مردم در آن دوره بود و جلال با لحنی طنزگونه، مسائل اجتماعی و سنت‌های جامعه‌ آن دوره را روایت و نقد می‌کرد. در دهه‌ ۲۰ و ۳۰ غیر از نگارش داستان‌، پژوهش و ترجمه‌ آثار بین‌المللی را هم دنبال می‌کرد. او با روزنامه‌ها و نشریات زیادی همکاری داشت و با نثر موجز، گزنده و اثرگذاری که داشت، جامعه‌ روشن‌فکر آن دوره را تحت تاثیر قلم خود قرار می‌داد.

 

پیوند ادبیات با سیاست

جلال آل احمد  در میدان سیاست هم فعالیت چشم‌گیری داشت. او با پیوند ادبیات و سیاست وارد صحنه پر از آشوب آن دوره پهلوی‌زده شد. سال ۱۳۲۶ اثر «از رنجی که می‌بریم» را به رشته تحریر در آورد که شامل هفت داستان کوتاه بود. داستان‌های این کتاب وضعیت بغرنج زندانیان سیاسی آن زمان را روایت می‌کرد و به مباحث روز اجتماعی می‌پرداخت. همچنین در اواخر دهه ۳۰ به طرف‌داری از «دکتر مصدق»، سیاست‌مدار و  فعالِ  در زمینه ملی شدن صنعت نفت سخنرانی کرد.

اوضاع سیاسی آن زمان قلم نویسندگان را به‌شدت معطوف به خود کرده و سرکوب، خفقان و آشوب اجتماعی بن‌مایه‌ خیلی از داستان‌ها شده بود. در همین هیایو، جلال آل احمد دو کتاب «سرگذشت کندوها» و «مدیر مدرسه» را در سال   ۱۳۳۷ نوشت و جامعه‌ اطرافش را در قالب داستان تشریح کرد. سپس کتاب «غرب‌زدگی» را به نگارش درآورد که توجه خیلی از سیاسون را به خود جلب کرد.

با جلال – زندگینامه جلال آل احمد – همسر سیمین دانشور – نویسنده ایرانی – پدر داستان نویسی ایران

ماجرای جالب ازدواج با سیمین دانشور

جلال آل احمد سال ۱۳۲۷با سیمین دانشور، نویسنده‌ مشهور ایرانی ازدواج کرد. ماجرای آشنایی این دو را  «ویکتوریا دانشور»، خواهر سیمین این‌گونه تعریف می‌کند: «عید رفته بودیم اصفهان و در اتوبوسی که می‌خواستیم به تهران برگردیم، آقایی صندلی کنارش را به سیمین تعارف زد. آن دو کنار هم نشستند. بعد که به خانه آمدیم، صبح دیدم سیمین آماده می‌شود تا بیرون برود. من هم می‌خواستم بروم خرید. وقتی در را باز کردم، دیدم آقای آل‌احمد مقابل در ایستاده‌است! نگو این‌ دو، روز قبل قرار مدارشان را گذاشته‌ بودند. روز نهمِ آشنایی‌شان هم عقد کردند. همه را دعوت کردیم و در مراسم‌شان فامیل و همه نویسندگان بودند. صادق هدایت هم بود. بعد آن‌ها خانه‌ای اجاره کردند و رفتند سر زندگی‌شان.»

 

مهم‌ترین آثار داستانی جلال آل احمد

از این نویسنده بزرگ آثار زیادی در فرم‌های مختلف ادبی مثل داستان، ترجمه، سفرنامه، مجموعه مقالات و … به یادگار مانده است. منتهی عمده معروفیت قلم ایشان در نگارش داستان بود که در ادامه گلچینی از بهترین آثار داستانی‌اش را برخواهیم شمرد:

  • «دید و بازدید»، انتشار در سال ۱۳۲۴؛ این مجموعه در ابتدا شامل ۱۰ داستان کوتاه بود که این تعداد در چاپ هفتم به ۱۲ عدد رسید.
  • «از رنجی که می‌بریم»، انتشار در سال ۱۳۲۶؛ شامل ۷ داستان کوتاه
  • «سه تار»، انتشار در سال ۱۳۲۷؛ شامل ۱۳ داستان کوتاه
  • «زن زیادی»، منتشر شده در سال ۱۳۳۱؛ این مجموعه شامل ۹ داستان کوتاه است.
  • «سرگذشت کندوها»، منتشر شده در سال ۱۳۳۷؛ این کتاب اولین داستان بلند جلال آل احمد است.
  • «مدیر مدرسه»، منتشر شده در سال ۱۳۳۷؛ داستان
  • «نون والقلم» منتشر شده در سال۱۳۴۰؛ داستان بلند تاریخی
  • «نفرین زمین» انتشار در سال ۱۳۴۶؛ رمان
  • «پنج داستان»، انتشار در ۱۳۵۰؛ این مجموعه دو سال بعد از مرگ آل احمد به چاپ رسید.
  • «سنگی بر گوری»، منتشر شده در ۱۳۶۰؛ رمانی کوتاه  که آخرین اثر داستانی آل احمد بود.

با جلال – زندگینامه جلال آل احمد – همسر سیمین دانشور – نویسنده ایرانی – پدر داستان نویسی ایران

سفرنامه‌ها و مشاهدات جلال آل احمد

جلال آل احمد علاقه زیادی به سفر داشت و همواره سعی می‌کرد سفرنامه‌های دقیق و جذابی بنویسد. در ادامه فهرستی از سفرنامه‌های او را مرور می‌کنیم:

  • «اورازان»؛ منتشر شده در سال ۱۳۳۳

اورازان، ده کوهستانی بود که از تمدن شهری به دور افتاده‌ و در منتهای شرقی کوهپایه‌های طالقان قرار داشت. این ده نه‌تنها از دبستان و ژاندارمری و بهداری در آن خبری نبود، بلکه اغلب اهالی هنوز با سنگ چخماق و «قو» چپق‌های خودشان را آتش می‌کردند…

  • «تات‌نشین‌های بلوک زهرا»، انتشار در سال ۱۳۳۷

 این کتاب شرح ماجرای سفری است که در زمان کودکی به‌همراه پدرش به ابراهیم آباد قزوین رفته بود. او در این سفرنامه با نگاهی مردم‌شناسانه به شناسایی روستاها و شهرهای میانه راه مثل بوئین زهرا و اشتهارد پرداخته است.

  • «جزیره خارک، دُر یتیم خلیج فارس»، منتشر شده در سال ۱۳۳۹

نویسنده در این کتاب به روایت زندگی مردمان بومی و کارگردان جزیره خارک پرداخته است. همچنین نیم‌نگاهی دارد به استخراج نفت و موقعیت تجاری  و داد و ستند در آن منطقه.

 این کتاب یکی از معروف‌ترین سفرنامه‌های حج است که توسط آل احمد به نگارش درآمده است. او در این کتاب از حالات معنوی و روحی خود پرده برداشته که خیلی‌ها این سفر را نقطه عطفی در زندگی جلال می‌دانند.

  • «سفر به ولایت عزرائیل»، منتشر شده در سال ۱۳۶۳؛ این کتاب شرح ماجرای سفر ایشان به فلسطین و اسرائیل است.
  • «سفر روس»، انتشار در سال ۱۳۶۹؛ کتاب سفر روس، شرح حال مسافرت ۳۱ روزه‌ او به کشور روسیه است که در سال ۱۳۴۳به دعوت انجمن فرهنگی ایران و شوروی صورت گرفت.

با جلال – زندگینامه جلال آل احمد – همسر سیمین دانشور – نویسنده ایرانی – پدر داستان نویسی ایران

درگذشت و آرامگاه نویسنده ایرانی

جلال آل احمد اواخر عمر خود در یک کلبه چوبی در جنگل‌های اسالم گیلان زندگی می‌کرد. این نویسنده به‌نام، سرانجام در روز ۱۸ شهریور ۱۳۴۸ پس از سال‌ها نویسندگی و فعالیت ادبی دار فانی را وداع گفت و در مسجد فیروزآبادی شهر ری به خاک سپرده شد. البته برخی از نزدیکان جلال مرگ او را مشکوک و منتسب به ساواک می‌دانستند. اما سیمین دانشور همواره این مسئله را رد می‌کرد.

 

0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
فهرست